Operation Stösser

 Operation Stösser

Operation Stösser (Unternehmen Stösser) was een Duitse Fallschirmjager-dropping nabij Baraque Michel in de Hoge Venen tijdens het Ardennenoffensief. Doel van de operatie was om de Amerikaanse hulptroepen (1e American Infantry Division ”Big Red One”, 30e American Infantry Division ”Old Hickory” en de 7e American Armored Division) uit het Noorden de pas af te snijden en stand te houden tot er hulp zou komen van de 12de SS Panzer Division ”Hitlerjugend”. De operatie stond onder commando van Oberst Friedrich August Freiherr von der Heydte. Hij kreeg slechts 8 dagen de tijd om de operatie voor te bereiden. Het grootste gedeelte van de paratroepers en piloten die deelnamen aan Operation Stösser was ongetraind en onervaren.

Hitler had in zijn plan voor ‘Wacht am Rhein’ plaats ingeruimd voor een tweetal speciale operaties. Leutnant-Kolonel Friedrich von der Heydte moest met zijn parachutisten enkele belangrijke verkeerspunten bezetten en behouden bij het grote kruispunt van Belle-Croix (Jalhay), 11 kilometer te noorden van Malmédy. Dit was eerder Malmédy en de wegen rondom Baraque Michel, maar werd later gewijzigd. Door een gebrek aan brandstof waren er echter geen trucks voorhanden die zijn parachutisten naar het vliegveld zouden brengen. Hierdoor werd zijn operatie, die de codenaam Stösser had gekregen met een dag uitgesteld.

De missie werd een complete catastrofe. Operation Stösser was een nachtmerrie voor de Duitse Fallschirmjäger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Kolonel der Fallschirmjäger, Baron von der Heydte, raakte pas in een laat stadium betrokken bij de grote geheime operatie die in het Westen op touw werd gezet. En het was van het begin af aan duidelijk dat hij er niets van moest hebben want hij was een koelbloedige methodische denker en voelde zich niet aangetrokken door de wilde ideeën van bv een Skorzeny. Na 10 jaar in het Duitse Leger was von der Heydte nog steeds niet vergeten dat hij een aristocraat was, behorende tot wat de Duitsers de ”Altadel” noemen en een internationale juridische studie achter de rug had. Binnen 5 jaar na beëindiging van de Tweede Wereldoorlog zou hij zelfs Hoogleraar worden in het Internationale Recht en op termijn Brigadegeneral der Reserve in de Duitse Bundeswehr. Freiherr von der Heydte was een nazaat van een lange lijn van katholieke Beierse adellijken, die verwant waren met de meeste adellijke families in Europa. Met zijn vreemde, lange, streng ingetogen gezicht en prominente voortanden had hij een vreemd voorkomen. In juni 1933, op 26 jarige leeftijd, was hij assistent van de hoogleraar in de rechten aan de universiteit van Berlijn. Helaas was de professor zowel Joods als ook sociaal-democraat; niet zo’n gunstige combinatie in het jaar dat Hitler aan de macht kwam. De professor raakte onvermijdelijk zijn baan kwijt. Inherent aan het verdwijnen van de professor raakte von der Heydte zijn baan aan de universiteit kwijt.  Hij kreeg een beurs van de Carnegy Foundation. Dit gaf hem de mogelijkheid om de komende twee jaar te studeren in Wenen en Parijs. In 1935 keerde hij terug naar Duitsland en kreeg een aanstelling bij het 15e Regiment Cavalerie van de Wehrmacht, dat gestationeerd was in het oerconservatieve en katholieke Paderborn.  Gedurende deze periode keerde von der Heydte zich, volgens eigen zeggen, tegen de denkbeelden van de nazi’s, hoewel hij lid geweest is van de studentenbeweging van de SA en van de rechtse katholieke beweging van von Papen.

Het feit dat iemand binnen de Wehrmacht tegen het nazi-ideaal zou zijn geweest, wordt door vele Historici in twijfel getrokken. Op de eerste plaats hadden de nazi’s niet zoveel op met aristocraten en dan nog openlijk kritiek uiten is zeer onwaarschijnlijk. Na de oorlog is dit fenomeen bij vele Duitse kopstukken geconstateerd; denk hier met name aan: oud-president Kiesinger, Adolf Eichmann en Albert Speer en de uitlatingen van Sepp Dietrich tijdens het Malmedy-proces.

De eerste twee jaar van de oorlog (1939-1940) verliepen rustig voor von der Heydte en het duurde tot 1941 voor hij voor het eerst in actie kwam. Op 20 mei 1941 voerde hij het bevel over een van de aanvalsbataljons van het 3e Fallschirmjägerregiment bij de Duitse invasie van Kreta. Bij de landing kwam hij een heel eind van de rest van zijn manschappen terecht; niet geheel ongebruikelijk bij Duitse luchtlandingsoperaties.

Hij zocht zich een weg door het gloeiend hete landschap van Kreta, waarbij hij zich liet leiden door het geluid van geschut. Plotseling hoorde hij het gierend geluid van vliegtuigmotoren, gevolgd door het geknetter van machinegeweren. Een Duits jachttoestel had het vuur op hem geopend en het had niet veel gescheeld of zijn militaire carrière was bij zijn eerste ”Einsatz” reeds voorbij geweest.

Von der Heydte overleefd de aanval en ontving naderhand het ”Ritterkreuz” voor de verovering van Canea op Kreta. Daarna vocht hij achtereenvolgens in Noord Afrika, Rusland en Italië. In het voorjaar van 1944 voerde hij het bevel over het vermaarde 6e Fallschirmjägerregiment in Normandië.  In de maanden voor de grote invasie bracht veldmaarschalk Rommel een bezoek aan het Regiment van von der Heydte.

Na het diner in de kantine nam Rommel von der Heydte apart ”Heydte, kun jij van je Regiment op aan? 100%, Herr Feldmarshall. Ben je zeker van iedere man? Volkomen”, schijnt von der Heydte gezegd te hebben. Zouden ze alleen jou gehoorzamen, als de nood aan de man kwam? Daarmee maakte hij zijn bedoeling duidelijk. Von der Heydte, die een neef was van Claus von Stauffenberg, de bomlegger in de Wolfsschanze op 20 juli 1944, wist dat de Wehrmacht vrede wilde sluiten met de westerse geallieerden, voor dat het te laat was. De enige manier om dat te bereiken was zich ontdoen van Hitler.

De samenzwering had geen succes maar von der Heydte had geen woord teveel gezegd. Hij had zijn 6e Fallschirmjägerregiment gesmeed tot een persoonlijk legioen van alleen vrijwilligers met 100% loyaliteit. Alle nieuwe rekruten van zijn Regiment werden persoonlijk door hem ontvangen en beoordeeld. Terug naar Normandië: Het grootste deel van het Regiment werd gevormd door Fallschirmjäger die al onder hem gediend hadden, aangevuld met loyale rekruten en grondpersoneel van de Luftwaffe. Gemiddelde leeftijd was 18 jaar en op 6 juni 1944 had het Regiment een sterkte van 4500 man. Uit het Regiment werden 3 bataljons gevormd: 1e Bataljon werd ingezet bij St.Marie du Mont om de verdediging van Utah Beach te versterken. 2e Bataljon werd ingezet om St.Maire Eglise te verdedigen tegen de ”Screaming Eagles” van 101 Airborne Division. 3e Bataljon zou de verdediging van Carentan op zich nemen (bekend geworden door de film: ”Band of Brothers”) Hier hebben de Fallschirmjäger, op 10 juni,  de Amerikaanse troepen zware verliezen berokkend. Als voorbeeld: US 3e Bataljon of 502 PIR had in de slag om Carentan 700 man in de strijd. Na 2 dagen waren er slechts 132 over! Uiteindelijk hebben de Amerikaanse paratroopers de stad toch ingenomen en zou een counterattack op 12 juni geheel mislukken. Von der Heydtes Regiment zou een substantieel aandeel hebben in de Battle for Normandy, beter bekend onder de naam: ”Battle of the Bocage”. Op 6 augustus 1944 zou het Regiment een van zijn zwaarste verliezen incasseren tijdens het beleg van Mortain. Hier ontmoette von der Heydte de troepen van de 30e ID ”Old Hickory”, die later in de Ardennen weer een belangrijke rol zouden spelen in de strijd tegen de Duitsers. Met de omsingeling van de Duitse troepen in de Falaise Pocket eindigde de Battle for Normandy en zou het Duitse Zevende Leger worden opgejaagd tot over de Duitse grens. Toen het daar aankwam bestond het regiment van Von der Heydte nog uit slechts 60 manschappen. Von der Heydte speelde tijdens ”Market Garden”, in september 1944, nog een strategische rol in de verdediging van de Duitse linies in Brabant tegen de geallieerde troepen. Eind september werden de resterende troepen van het 6e Fallschirmjägerregiment terug getrokken in de ”Heimat”. Hier zou het Regiment op rust moeten komen en weer worden aangevuld met verse troepen. Dit zou nog een hele klus worden.

Begin december 1944 zou hij terugkeren naar Nederland om de leiding van de parachutistenschool in Bergen op Zoom op zich te nemen. Von der Heydte zou op korte termijn betrokken raken bij het ARDENNENOFFENSIEF. Hij werd ontboden op het hoofdkwartier van de ”Deutsche Fallschirmjäger Division” van Generaal Student. Deze bracht hem op de hoogte van de grootscheepse plannen maar bleef vaag over de locatie. Alles was nog top secret. Von der Heydte moest een nieuwe formatie samenstellen maar mocht geen gebruik maken van mensen van de opleidingsschool in Bergen op Zoom noch van zijn oude Regiment. In plaats daarvan zou elk van de vier divisies onder Students commando mensen leveren. Wel mocht hij zijn eigen staf en compagnies commandanten selecteren. Hij wist nu al dat hij niet de beste para’s zou krijgen want elke divisie zou op deze manier zijn kneusjes lozen. De formatie zou uit 1200 man gaan bestaan. Hij kreeg slechts 8 dagen de tijd om de formatie startklaar te maken voor een van de belangrijkste operaties op het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Von der Heydte tapte nog steeds in het duister betreffende de plaats en het juiste tijdstip van de operatie.

Von der Heydte en het Ardennenoffensief  Op de ochtend van 9 december ontving Von der Heydte de eerste rekruten. Zoals hij al vermoed had bleek de beloofde elite van de vier divisies parachutisten te bestaan uit groentjes en querulanten.

De Fallschirmjäger der Wehrmacht was een van de meest prestigieuze elite-eenheid van het Duitse leger in de Tweede Wereldoorlog. De Fallschirmjäger (Jager is de Duitse term voor lichtbewapende infanterie) waren gespecialiseerd in verrassingsaanvallen ver achter de vijandelijke linies. Deze aanvallen werden altijd uitgevoerd vanuit de lucht met behulp van parachutes en zweefvliegtuigen. Blitzkrieg De Fallschirmjäger kwamen vooral veel in actie bij de zogeheten Blitzkrieg-invasies: de jagers sprongen ver achter de vijandelijke linies uit hun vliegtuigen en namen belangrijke strategische doelen in waarna het voor de andere infanteriedivisies makkelijker was om het gebied te veroveren. De jagers kwamen voor het eerst in actie in Polen in 1939 en in mei 1940 speelden ze een grote rol bij de verovering van Nederland, België en Frankrijk. In 1941 werden ze tevens ingezet bij de verovering van het eiland Kreta. De jagers werden ook sporadisch ingezet bij de invasie van Rusland. In het verdere verloop van de oorlog nam het aantal invasies van het Duitse leger af waardoor de jagers eigenlijk een beetje overbodig werden. De jagers bleven veel buiten actie en vochten alleen nog maar in 1944 bij het verdedigen van het Franse stadje Carentan en in Italië in Monte Casino. Luftwaffe Omdat de jagers gebruik maakten van vliegtuigen, hoorden ze ook bij de Luftwaffe; dit was ook de reden waarom de Jagers meestal blauwe Luftwaffe-uniformen droegen. De jagers hadden kostbare lichtgewicht wapens zoals Beretta Modello 38 9 mm mitrailleur, de FG42 en het Browning FN P-35 9 mm pistool die speciaal ontworpen waren om te dragen bij parachutesprongen. Vanwege de hoge prijs waren deze wapens alleen voor de jagers beschikbaar. De vijf divisies van Fallschirmjäger hadden een totale sterkte van 35.000 man. Het concept van de Fallschirmjäger heeft een grote invloed gehad op de techniek van oorlogvoeren in het algemeen. Later Later in de oorlog, vooral in de Slag om de Ardennen en kort daarna werd de term Fallschirmjäger ook gebruikt om "bij elkaar geraapte" troepen aan te duiden. Van de oorspronkelijke gedachte van elitetroepen was niets meer over. Omdat de Duitsers steeds moeilijker aan vervanging van manschappen en materieel konden komen werden Fallschirmjägerregimenten opgericht.

Terwijl zijn staf koortsachtig bezig was om de eenheid van 1200 man klaar te maken voor een gewaande dropping aan het Oostfront, kwam von der Heydte er meteen al achter dat er onder de para’s slechts 200 – 300 veteranen die drie jaar daarvoor samen met hem deelgenomen hadden aan de dropping op Kreta. De rest had nog nooit een gevechtssprong gemaakt. Onder de ervaren para’s bevonden zich 150 man uit zijn eigen eenheid die de beslissing van Student hadden weten te omzeilen en zich weer bij hem hadden gevoegd. Haastig ging von der Heydte aan het werk om het samenraapsel van mannen tot een hechte eenheid te smeden. Nog steeds wist hij niet wat zijn missie zou zijn. Tegen 12 december 1944 had hij een gevechtsgroep samengesteld bestaande uit 4 compagnies parachutisten, 1 verbindingseenheid, 1 onderdeel met zware mortieren en 1 geniecompagnie. De wapens en uitrusting stroomden binnen. Alles wat hij nu nog nodig had, was de noodzakelijke para-uitrusting.  Op de morgen van 13 december rapporteerde hij aan generaal Student dat zijn eenheid paraat was; op de parachutes na en de locatie van de missie! De parachutes werden binnenkort afgeleverd in zijn volgende kamp. Voor zover het de missie betrof, kon of wilde Student hem alleen vertellen dat zijn gevechtsgroep nu onder bevel stond van Luftflotte Sud en was toegevoegd aan de 6e SS Panzer Armee van Sepp Dietrich. Aan het einde van de dag kregen von der Heydte en zijn mannen bevel zich te melden in het grote Duitse oefenkamp Sennelager. Daar zouden ze verdere instructies krijgen. Onmiddellijk ging von der Heydte met een kleine groep op weg, terwijl zijn mannen in konvooi volgden. Het was een lange weg over de verduisterde wegen naar Noord Duitsland. Toen hij daar laat in de nacht arriveerde ontstond er grote verwarring. Men had hen niet verwacht en er was geen plaats om 1200 man onder te brengen. Ook een telefoontje naar het hoofdkwartier bracht geen soelaas. Hier wist men evenmin iets van parachutisten en von der Heydte moest zelf maar op zoek naar onderdak. Andere telefoontjes voor onderdak bleken even frustrerend. Tevens kwam von der Heydte er achter dat Skorzeny en zijn mannen eveneens in het kamp onderdak hadden gevonden en dus zeer waarschijnlijk aan dezelfde missie zou deelnemen. Von der Heydte moest niets hebben van de weerzinwekkende Skorzeny die de Mussolini-missie gestolen had van von der Heydtes Regiment.

De redding van Mussolini, uit de klauwen van zijn eigen landgenoten, had in naam plaatsgevonden onder bevel van generaal Kurt Student en de mannen van von der Heydte hadden een belangrijke rol gespeeld bij de eigenlijke bevrijding. Maar Skorzeny, die de bevrijdingsaanval had geleid, was daarna spontaan in Mussolini’s vliegtuig gesprongen en met hem naar Wenen gevlogen. Hij had daarmee alle eer opgestreken om bij Hitler in een goed blaadje komen te staan. Deze eer kwam eigenlijk ten goede aan het gehele Korps maar een onbetrouwbaar persoon streek alle eer persoonlijk op. Dit werd hem niet in dank afgenomen door het Korps maar Hitler hield hem een hand boven het hoofd.

Een bevriende drogist uit het dorp, een kameraad uit een vroegere eenheid, regelde onderkomen bij de plaatselijke bevolking. Toen zijn manschappen om 4 uur aankwamen was er een slaapplaats geregeld voor 1200 man. De eerste horde was genomen. Waar en hoe de operatie zou plaatsvinden was nog steeds een mysterie. ‘s Middags kreeg hij zijn eerste antwoorden. Van Majoor Erdmann van de Luftwaffe, die hij nog kende van de dropping boven Kreta. Erdmann had op dat moment het bevel over het befaamde ”Stalingrad Eskader”, de eenheid die in de winter van 42-43 voor de bevoorrading van het leger van von Paulus had gezorgd dat in Stalingrad in de val zat. De oude kameraden maakten een praatje en daarbij sneed Erdmann het onderwerp van zijn aanwezigheid in Oerlinghausen aan. Er was hem gezegd dat zijn 120 Junkers JU 52’s, het driemotorige transportvliegtuig, beter bekend als ”Tante JU”, ingezet zou worden voor een oefensprong door de para’s van von der Heydte.

Von der Heydte stelde Erdmann meteen op de hoogte dat het hier niet om een oefensprong ging maar een operationele sprong. Erdmann reageerde verbijsterd. Hij was de enige overlevende van het voormalige ”Stalingrad Eskader” Alle ervaren bemanningsleden waren omgekomen of overgeplaatst. Zijn piloten waren allemaal groentjes, zo uit de luchtvaartschool, die nog nooit een nachtvlucht hadden gemaakt. Laat staan patatroepen hadden gedropt in een echte actie. Dit moest fout gaan. Om duidelijkheid te krijgen reden ze samen naar de opperbevelhebber van Luftwaffe West, Dietz. Van hem hoorde von der Heydte voor het eerst wat zijn missie was. Zijn gevechtsgroep, die was toegevoegd aan het 6e SS Panzerleger van Dietrich, moest door het eskader van Erdmann gedropt worden in de Ardennen om de weg voor hen vrij te maken. Erdmann protesteerde dat zijn eenheid daar niet toe in staat was. Dat deerde de generaal niet en als hij verhaal wilde halen moest hij zich maar melden bij generaal Pelz. Pelz was de bevelhebber van de tactische luchtmacht in de Eifel. Ook hij wist van niets en stuurde hen door naar Feldmarshall Model in Münstereifel, waar ze diep in de nacht van 13 op 14 december aankwamen.

Generaal Krebs, de stafchef van Model, ontving hen meteen en stelde hen op de hoogte van de details van de nieuwe, grote aanval die exact 48 uur later vanuit de Eifel gelanceerd zou worden. De mannen van von der Heydte zouden gedropt worden tussen Eupen en Malmedy, op de heuvels boven Eupen, waar zich het hoofdkwartier bevond van de Amerikaanse generaal Gerow van het 5e American Corps. Als de SS’ers van Dietrich eenmaal het 8e American Corps van Middleton in het Westen aanvielen, zou Gerow volgens verwachting versterking sturen vanuit Eupen om zijn in moeilijkheden geraakte collega te hulp te komen. Als von der Heydte het wegennet in handen had, kon hij deze troepen tegenhouden. Tot zover het plan ………

Nu was het de beurt aan von der Heydte om zijn twijfels tot uitdrukking te brengen over deze verrassingsaanval en Krebs luisterde aandachtig. Hij was zo onder de indruk dat hij Model toch maar liet wakker maken. Model, een van Hitler’s meest competente bevelvoerders en bevelhebber van Heeresgruppe B, had maar een opmerking: ”Heeft de aanval 10% kans van slagen?” ”Jawohl” was von der Heydtes reactie ….. ”Ik wou dat het hele offensief zoveel kans had” was Model’s antwoord. ”Als deze actie niet slaagt, is Duitsland verloren” Von der Heydte en Erdmann werden doorgestuurd naar Dietrich om met deze norse SS’er het vluchtplan door te nemen. Zowel Model als Dietrich hadden meerdere malen geopperd dat het offensief geen kans van slagen had, tenminste niet volgens het plan van Hitler. Dietrich wilde hem 4 locaties aanwijzen maar von der Heydte viel bijna van zijn geloof.  4 locaties met 1200 man: onmogelijk. ”OK, zoek er dan maar eentje uit, zei Dietrich laconiek” Von der Heydte zou een dropping uitvoeren bij Baraque Michel, net voorbij het hoogste punt van België in de Hoge Venen, om het kruispunt naar Verviers-Eupen-Malmedy te bezetten. De dropping zou plaatsvinden voor het begin van het grote artilleriebombardement om 05:30 uur op de morgen van 16 december. Per toeval raakte hij hier ook bekend met de verschillende operaties: Unternehmen Stösser en Greif. Hij drong er echter op aan niks met Greif te maken willen hebben nadat hij vernam dat Skorzeny de bevelhebber van de operatie zou zijn. Hij overtuigde de staf van Dietrich duidelijke grenzen te bepalen tussen zijn gebied en dat van Skorzeny. Hij had, ondanks de vage plannen voor zijn operatie, een kleine overwinning behaald op de SS. Er waren nog 24 uur te gaan voor de operatie zou beginnen …….. Hier zou von der Heydte de stelling minimaal 24 uur moeten houden totdat de 12e SS Panzer Division voor versterking zou zorgen.

De 12e  SS Panzer Division (Hitlerjugend) in de Ardennen Gegevens over het Ardennenoffensief bestaat al veel lectuur, zeker over de gebeurtenissen rond Bastogne, maar in feite was nog voor de eerste Duitse eenheden Bastogne bereikten de slag al verloren in de noordelijke sector van het aanvalsfront. In deze sector opereerde het Eerste SS Panzerkorps bestaande uit de 1st SS Panzer-Division “Leibstandarte Adolf Hitler” en de 12 de SS Panzer Division “Hitlerjugend”. De opdracht van deze eenheden was nadat de divisies Volksgrenadiers de fronten doorbroken hadden op te rukken naar de Maas en vervolgens naar Antwerpen. De opmars van deze twee divisies moest gebeuren over vijf Rollbahnen, de twee zuidelijkste, D en E, werden toegewezen aan de 1st SS divisie, de banen A, Ben C kwamen toe aan de 12 de SS Divisie. De geschiedenis van de 1st Divisie met de Kampfgruppe Peiper is meer dan gekend zodat we hier enkel ingaan op de Rollbahnen A,B en C van de 12 SS Hitlerjugend.

Zoals de naam het al zegt was deze divisie samengesteld uit jonge soldaten die uit de Hitlerjugend kwamen, in die jeugdbeweging waren ze niet alleen lichamelijk goed getraind maar ook geestelijk beïnvloed, hierdoor ontstond een moedige vechtlustige maar fanatieke politieke soldaat. Tijdens hun inzet in Normandië leed de divisie zware verliezen, hier geven de verschillende bronnen wel verschillende cijfers maar van de 19.000 manschappen zijn er slechts 1.500 tot 3.500 die zich uit de zak van Falaise konden terugtrekken en een hergroeperingzone konden bereiken. Een getal dat wel vast staat is het aantal nog gevechtsklare tanks die ze bij zich hadden, namelijk nog tien. Het personeel terug aanvullen was niet moeilijk vermits men kon rekruteren bij de Hitlerjugend, hierdoor werd wel de getalsterkte van een divisie bereikt maar de ervaring van fronttroepen ontbrak, en ervaring kan niet vervangen worden door fanatisme. Tanks vervangen was een groter probleem, alle divisies schreeuwden naar vervanging en de industrie kon aan de vraag niet voldoen, hierdoor beschikte de 12 SS Hitlerjugend bij het begin van het Ardennenoffensief over 38 Pz V Panters en 37 Pz IV in het 12 de Panzer Regiment, om praktische redenen werden alle tanks in een bataljon gegroepeerd. Buiten de organieke antitank eenheden, uitgerust met getrokken en rijdend antitankgeschut beschikte de divisie nog over een eigen antitankbataljon met onder andere 22 Panzerjäger IV. De 560e  Schwere Abteilung werd aan de divisie toegevoegd, deze afdeling had 28 Panzerjäger IV en 14 Jagdpanzers. De opmars moest verlopen over drie routes, de Rollbahnen, nu moet men zich daar geen grote wegen voorstellen, gedeeltelijk waren deze zelfs niet verhard zodoende vormden er zich hier al van bij het begin van de opmars vertragingen en opstoppingen. Zelfs tegenwoordig zijn deze wegen slechts licht verhard en vele zijn enkel toegankelijk voor voetgangers en fietsers.

Rollbahn A: Dit was de meest noordelijk gelegen weg. Vertrekkend van aan de Hollerather Knie liep deze weg doorheen het Dreiherrenwald en Forst Rocherath naar de tweelingdorpen Rocherath en Krinkelt. Langs hier zou één bataljon van het SS Panzergrenadierregiment 25 oprukken om zo contact te maken met de parachutisten van Oberstleutnant “Freiherr” Von Der Heydte die ter gelegenheid van de operatie “Stösser” zouden worden gedropt om de kruispunten in de nabijheid van de Baraque Michel in te nemen en zo eventuele Amerikaanse versterkingen vanuit het noorden tegen te houden.

Rollbahn B: Deze weg liep vanuit de richting Udenbreth, Duitsland in het oosten over Weisserstein naar Mürringen, Bütgenbach en Spa tot aan Flémalle aan de Maas. Hij volgde de Edesbach om dan tevoorschijn te komen langs de westkant van Forst Rocherath in meer open terrein. SS Kampfgruppe Müller kreeg deze weg toebedeeld. De Kampfgruppe van Sturmbannführer Siegfried Müller bestond uit het SS Panzergrenadierregiment 25 zonder dat ene bataljon dat langs Rollbahn A moest oprukken, SS Panzerjägerabteilung 12, een afdeling artillerie en één Pionierkompanie.

Rollbahn C: Verschillende Kampfgruppen van de 12.SS Panzerdivision moesten hierlangs. Eerst kwam de Kampfgruppe Kühlmann met het SS Panzerregiment 12, de Schwere Panzerjäger Abteilung 560, een bataljon Panzergrenadiere van het Panzergrenadierregiment 26, een groep Sturmgeschütze en een Pionierkompanie. Vervolgens de Kampfgruppe Bremer met de versterkte SS Panzer Aufklärungsabteilung 12 en de Kampfgruppe Krause met SS Panzergrenadierregiment 26 minus één bataljon dat aan Kampfgruppe Kühlmann was toebedeeld, een afdeling artillerie, Nebelwerfer, luchtafweereenheden en genietroepen. Ook de staf van de Panzerdivision moest hierover. Rollbahn C liep over het kruispunt Losheimergraben naar Büllingen en Malmédy tot aan Engis aan de Maas.

Dat niet alles altijd naar plan verloopt moest de 12 SS nu ook ondervinden, een paar dagen voor het begin van het Ardennenoffensief had de 2e  US Infantry Division (Indian Head) een aanval op het kruispunt van Wahlerscheid gelanceerd en ook dit punt veroverd, de commandant, Gen Walter R. Robertson besloot echter tot een onmiddellijke terugtocht van zijn divisie naar de Elsenborn Ridge gezien de dreiging dat een vijandelijk offensief zijn divisie kon afsnijden. Het via het Hasselpath oprukkende Regimental Combat Team van de 99th US Infantry Division (Checkboard) is eveneens beginne terugtrekken en vormde met het 393th en 394th regiment een gesloten front waar de Volksgrenadiers die de weg voor de 12 SS Panzerdivision moesten vrijmaken niet doorheen kwamen. Een van de redenen was ook dat wegens de US aanval de artillerie van de 2e  en 99th Division op en rond de Elsenborn Ridge geconcentreerd waren, in totaal 45 batterijen die een enorme vuurkracht konden ontwikkelen. Tegen de ochtend van 18 December hadden verschillende terugtrekkende eenheden zich samen met aankomende versterkingen in Krinkelt-Rocherath verzameld om het tweeling dorp te verdedigen, hoofdzakelijk waren dit eenheden van de 2th Division, het 741ste tankbataljon het 612th, 644th en 801th tank Destroyer bataljon. De verdediging begon al op 16 December om de terugtocht van de US eenheden uit Wahlerscheid toe te laten en was bijzonder hardnekkig. In Krinkelt-Rocherath speelde er zich nu een eenmalig gevecht af, men kan het bijna als een huis aan huis gevecht met tanks beschrijven, beide partijen openden het vuur op zeer korte afstand zo als Obersturmführer Zeiner, Commandant van de 1ste Panzerjägercompagnie het beschrijft.

Pas voor de kerk liet de vijand iets van zijn aanwezigheid zien. We kregen infanterievuur tegen. Ik reed voor tot aan de kerk, met vlak achter mij de overige stukken geschut. Het begeleidende infanteriepeloton kreeg van mij de opdracht al de huizen uit te kammen en de aangetroffen soldaten ontwapend op straat te zetten. Nu speelde er zich iets beangstigend af. Ik deed mijn Panzerjäger halt houden op het kruispunt voorbij de kerk. Ik liet de motor afzetten zodat ik me, voortgaande op het geluid, kon oriënteren. Achter me hoorde ik af en toe schoten. Plots hoorde ik rechts van mij, ogenschijnlijk van achter de kerk, het bulderend opstarten van een zware motor. Ik zag enkel tegen het met sneeuw bedekte kerkplein de omtrekken van de kerk zich aftekenen. Daarachter vermoedde ik dat een vijandelijke tank zich in beweging had gezet. Ik liet de motor terug opstarten, liet de Panzerjäger negentig graden naar rechts zwenken en zag dan hoe een “Sherman” vanachter de kerk achteruitrijdend tevoorschijn kwam, slechts op een kleine tien meter van mij af. Ik gaf het bevel: “Panzergranate!” en liet de loop richten. Wanneer die reus recht voor mijn kanon kwam, verdween ik in mijn luik. We schoten de tank af. Ze stond onmiddellijk in lichterlaaie en verlichtte zo nog lange tijd de plaats van het treffen, het kerkplein. Nog twee mannen konden zich in de kerk verschansen, nadat ze uit de tank waren gesprongen. We lieten ze ongemoeid. Ondertussen hoorde ik vanachter de kerk weer geluiden afkomstig van tanks. We kregen aan de andere kant van het kerkplein nog een “Sherman” te pakken. Een derde “Sherman” werd dan door een achteropkomende Panzerjäger, die langs rechts kwam gemanoeuvreerd, buiten gevecht gesteld. Dan was het volledig stil. Ik stapte uit en zag verschillende verkleumde negers staan, deels gekleed in nachthemden of dergelijke, op een honderd meter achter me, samengetroept op de straat tussen twee achteropkomende Panzerjäger en bewaakt door onze infanterie. Op de avond van 18 December was Krinkelt-Rocherath nog in Amerikaanse handen en dat zou zo blijven tot alle terugtrekkende US troepen de Elsenborn Ridge bereikt hadden. Niet alleen waren hiermee de Rollbahnen A en B afgesloten maar ook het gebruik van Rollbahn C kwam in het gedrang, op 17 December besloot de Kampfgruppe Peiper van de 1ste SS Panzerdivision wegens de slechte wegen af te wijken van de haar toegewezen Rollbahn D en over de Rollbahn C verder op te rukken, hierdoor kwam deze in Büllingen achter de 99th US divisie terecht die nog altijd de Rollbahn C voor de 12 SS blokkeerde. Door de zware gevechten was een groot gedeelte van de slagkracht verloren gegaan, het aantal gevechtsklare tanks voldeed niet meer om verder aan te vallen, verdere aanvallen op de Elsenborn Ridge van uit de omgeving Krinkelt-Rocherath zijn doodgebloed. Hiermee kwam een einde aan de inzet van de 12 SS Hitlerjugend op de noordelijke schouder van het Ardennenoffensief, de resten van de divisie werden later nog in het zuiden tegen Bastogne in de strijd geworpen. Na het Ardennenoffensief is de divisie nog in het Oosten ingezet om uiteindelijk in Amerikaanse gevangenschap te geraken.

In Oerlinghausen konden de Fallschirmjäger van von der Heydte eindelijk de parachutes in ontvangst nemen. Het waren buitgemaakte Russische parachutes: driehoekig van vorm en zonder de gebruikelijke opening bovenin. Het model was er blijkbaar op berekend om de optredende slingering bij een sprong tot een minimum te reduceren, zodat de para weinig moeite zou hebben zijn scherm onder controle te houden. Tijd voor een oefensprong was er echter niet; morgen zou er operationeel gesprongen moeten worden. Nu maar hopen dat de verkregen informatie juist was. Von der Heydte was er toch dankbaar voor: zijn ongeoefende mannen zouden op deze manier veiliger kunnen springen en niet al te ver uit de richting neerkomen. Die vrijdag had von der Heydte nog een andere zending ontvangen: een lading stropoppen die bevestigd waren aan versleten, ouderwetse parachutes, in totaal zo’n 300 stuks. Het gebruik van dergelijke poppen was niets nieuws (denk hierbij aan Normandië: op de dag van de invasie hadden de geallieerden ze gedropt tussen Rouen en Le Havre om de Duitse verdedigers, onder wie ook von der Heydte zich bevonden had, in de waan te brengen dat er een poging werd gedaan de bruggen over de Seine te veroveren). Het was in dit geval de bedoeling dat de stropoppen op korte afstand van zijn landingsplaats door een vliegtuig afgeworpen zouden worden, zodat er verwarring zou ontstaan onder de Amerikanen wat betreft de exacte landingsplaats. Weer was von der Heydte blij. Alle beetjes hielpen. Nu bleef er hem en zijn mannen niets anders over dan af te wachten. De spanning was hun van het gezicht af te lezen.


Onze partners




Meer links

Please download Flash Player 10 or higher to view this content.

393992 views Battletours, Ardennen offensief
cron