Gebeurtenissen op Zaterdag 16 december 1944 – dag 1
"We vallen aan! Ons vaderland is volledig omsingeld" - (Hasso von Manteuffel)

De nacht van 15 op 16 december is stikdonker en ijzig koud. Van zijn meerdere, generaal der pantsertroepen, Hasso Eccard von Manteuffel, bevelhebber van het 5e Duitse Pantserleger, heeft General-Major Heinz Kokott, Kommandant van de 26e Divisie «Volksgrenadiere» (VGD) toestemming gekregen om vóór het grote offensief, een deel van zijn troepen de rivier de Our over te laten steken. Hij maakt hiervan gebruik om twee van zijn regimenten binnen de Amerikaanse voorposten te laten infiltreren. Zijn grenadiers zijn zo vlakbij de Amerikanen, dat ze samen zouden kunnen ontbijten! De 2000 Amerikanen, onder bevel van Luitenant-Kolonel Hurley Fuller behoorden tot het 110e Regiment van de 28e Infantry Division en aangevoerd door Major-General Norman Cota. De 28e Divisie was belast met een lange, niet gesloten linie van ongeveer 36 kilometer, waarvan 15 kilometer door slechts twee bataljons van het 110e Regiment verdedigd werden. Het 3e Bataljon was als reserve op 5 tot 6 kilometer van de rivier de Clerf gelegerd en mocht slechts op bevel van de divisiecommandant worden ingezet. De twee bataljons in de voorste linies waren per compagnie rond de dorpen van de «skyline drive» in de verdediging opgesteld. Die «sky-line drive» was voor de Amerikanen een belangrijke noord-zuid verbinding, de heuvelrug-route langs de Ourvallei. Overdag betrokken de Amerikaanse infanteristen de vooruitgeschoven stellingen tussen deze weg op de heuvelrug en de rivierbedding. 's Nachts trokken zij zich in de dorpen terug. Het waren juist deze stellingen, die bij het begin van het offensief door de mannen van de 26e VGD Divisie werden bezet.

04:00 uur
Rond vier uur s’morgens bevindt Generaal von Manteuffel zich op zijn vooruitgeschoven commandopost in Waxburg. Gekleed in zijn alom gekende lange leren mantel richt hij de volgende woorden tot zijn officieren :
«We vallen aan! Ons vaderland is volledig omsingeld en onze kameraden aan het front verwachten van ons dat iedereen op zijn post zijn plicht zal vervullen. Voorwaarts. Mars!

05:30 uur
De stormloop begint rond half zes. De mist sliert over de grond en het wolkendek hangt erg laag. Aan het front van het 6e Panzerleger openen honderden artilleriestukken, van mortieren, zware kanonnen tot Nebelwerfer het vuur en bestoken de vijandelijke verdedigingslinies in periodes van twintig minuten tot anderhalf uur. Hierdoor worden ook de Amerikaanse telefoonverbindingen verbroken. In de aanvalssector van het 5e Panzerleger daarentegen komt de stormloop na de -gedurende de nacht - ingezette infiltratie. De 2000 man van Kolonel Fuller staan volkomen verrast, oog in oog met de eerste golf van de 31000 man van twee divisies, de 26e VGD en de 2e Panzerdivision, die hen over een front van 10 kilometer aanvallen. De 26e Division op de linker en de 2e Panzerdivision op de rechterflank, terwijl de Panzer Lehr nog zou volgen.

06:00 uur
Om zes uur valt de 26e Divisie VGD van Kokott met volle kracht aan in Holzthum. Tegen de tijd dat ze als zodanig herkend zijn, worden ze door de Amerikanen teruggeslagen. Dan wagen de grenadiers hun kans langs het noorden maar door de radio op de hoogte gebracht, draaien de Amerikaanse artilleristen hun kanonnen in die richting en worden de Duitsers als het ware ter plaatse vastgenageld. Tijdens een poging om langs een secundaire weg te infiltreren, stuiten ze daarna op een Amerikaanse half-track en worden door een meat-chopper in de pan gehakt. De 26e Divisie VGD blijft tussen Holzthum en Consthum steken en raakt, ondanks het bevel de dorpen in te nemen, langzamerhand uitgeput vooral door de pogingen om de smalle maar uiterst belangrijke brug over de Our, drie kilometer verder, in te nemen. Hierdoor verliezen ze de uren voorsprong die ze 's nachts gewonnen hadden. In de comfortabele caravan naast zijn Hoofdkwartier in Bastogne wordt Major-General Troy Middleton, bevelhebber van het VIlle  Amerikaanse Korps, door het Duitse artillerievuur wakker gemaakt. Van alle kanten hoort hij dat meerdere Duitse divisies in zijn sector tot de aanval zijn overgegaan.

08:00 uur

Tot ongeveer acht uur vorderen de grenadiers geruisloos in het donker. Pas dan treedt de artillerie in actie.

09:15 uur
Om kwart over negen komt het bevel van Major-General Middleton:
«De troepen mogen de huidige posities uitsluitend verlaten, ik herhaal «uitsluitend» verlaten, wanneer deze absoluut onhoudbaar geworden zijn!»

10:00 uur
Om tien uur brengt hij Generaal Omar Bradley, bevelhebber van de 12e Legergroep, op de hoogte dat het naar zijn mening wel degelijk een echte aanval betreft en het dus geen afleidingsmanoeuvre is. Later zal Kolonel S.L.A. Marshall, geschiedschrijver van het Amerikaanse Leger verklaren : «De beslissing van Middleton was de eerste tactische zet, die uiteindelijk tot de redding van Bastogne zou leiden». Intussen krijgen de mannen van General Cota te horen : «Tegen iedere prijs standhouden!» Dit ondanks de onhoudbare druk van drie aanvallende Duitse divisies. In Weiler slaagt een Infantry Company erin, met behulp van mortieren en anti-tankkanonnen, twee bataljons grenadiers terug te slaan. Tot tweemaal toe vragen en krijgen de Duitsers een «Staakt het vuren!» om hun gewonden te evacueren.

13:30 uur
Om half twee wordt de Amerikanen de kans geboden zich eervol over te geven; ze weigeren prompt en gaan ononderbroken met schieten voort, tot ze zich, door gebrek aan munitie, in de schemering terugtrekken.

16:00 uur
Tegen vier uur is de Duitse Genie erin geslaagd een brug te slaan in Dasburg. De Panzer en Panzerkampfwagen van de 2e Panzerdivision stormen naar de overkant, maar stuiten daar op een versperring bij Clervaux. Het zijn boomstammen die de Duitsers zelf, bij hun terugtocht in september hadden laten omhakken. Voor en na de brug ontstaat hierdoor op de omringende wegen een ware verkeerschaos. Tussen Hosingen en Marnach slagen de Duitsers er ook in de «heuvelrugroute» in te nemen en bereiken zo een andere brug in Dauffelt. Maar opnieuw slagen de artilleristen van Buchholz erin hun opmars te stuiten. Lichte eenheden van de 2e Panzerdivision en van de Panzergrenadiers weten tussen de boomstammen door te manoeuvreren en bereiken Marnach, dat tegen de avond ingenomen wordt. De 5e Division Fallschirmjager had tot taak, met een tiental zelfrijdende kanonnen van 75 mm, de Our over te steken, links van de 26e Division VGD. Deze Volksgrenadiere vallen over een front van zes kilometer aan, dat in het noorden wordt verdedigd door eenheden van het 110e Regiment van Fuller en in het  zuiden door het 109e Regiment van de 28e Infantry Division, waarmee de Duitsers de hele dag af te rekenen hebben. Hun doel is Wiltz, waar het hoofdkwartier van de 28e Division gevestigd is.

20:30 uur
Om half negen is de 10e Armored Division al onderweg en met onderdelen van deze divisie. Inmiddels worden er reeds besprekingen gevoerd tussen General Troy Middleton en Kolonel Basil Thayn, Luitenant-kolonel Sheffield en Majoor Roger Rawley.

21:00 uur
Om negen uur vraagt Fuller aan General Cota om over het 2e Bataljon te mogen beschikken. Op één Company na, die ter verdediging van het hoofdkwartier moet dienen, wordt dit bataljon om middernacht ter beschikking gesteld. Maar hiervoor is het te laat!
De genietroepen van de 26e Divisie VGD hebben ervoor gezorgd dat de Panzerdivision «Panzer Lehr» de Clerf en de Our kunnen oversteken en hebben de bruggenhoofden zodanig uitgebreid, dat de Panzerwagen de secundaire wegen kunnen benutten om zo de verbindingswegen ten zuiden van Bastogne af te snijden en van die kant de stad aan te vallen. Maar door het enorm drukke verkeer en door de opstoppingen lukt het de «Panzer Lehr» slechts eenheden van het verkenningsbataljon de Our over te brengen, terwijl het gros van de divisie de rivier zelfs niet heeft kunnen bereiken.
Hoe is de toestand tegen het einde van de dag ?
Generaal von Manteuffel is erg teleurgesteld. Hij is er zich terdege van bewust, dat de vertraging op het voorziene tijdschema niet meer ingelopen kan worden. De Amerikaanse verdediging was veel sterker dan voorzien kon worden en het Duitse bevel om elke tegenstand te vermijden en door te stoten, was niet uitvoerbaar gebleken. Met veel vertraging waren er twee bruggen over de Our in Dasburg en in Gmund geslagen. Holzthum en Consthum houden nog altijd stand, evenals Hosingen, dat echter 's avonds omsingeld wordt. In de loop van de avond wordt Wanlhassen ingenomen; bij de verdedigers is slechts één overlevende. Net voor de val van Weiler kunnen 1 kapitein en 25 infanteristen nog op het nippertje ontsnappen. De 2e Panzerdivision neemt nog dezelfde avond Marnach in, waardoor het mogelijk wordt naar Clervaux op te rukken.
Tegen het einde van de dag beslist Generaal Dwight Eisenhower, opperbevelhebber van de Geallieerde Strijdkrachten, de 10e Armored Division bij het Vllle Korps te voegen. Die divisie verlaat het Saargebied met bestemming Echternach.


Onze partners




Meer links

Please download Flash Player 10 or higher to view this content.

415288 views Battletours, Ardennen offensief
cron